adana haber - agrı haber - haber ajansı - akdag haber - akit tv haber - almanya haber - ana haber bülteni - news haber - ankara haber - arabistan haber - asayiş haber - spor haber - ataköy haber - avrupa gazetesi - avustralya haber - aybastı haber - azerbaycan haber - bağdat haber - bartın haber - başakşehir haber - basın bülten - batum haber - bayburt haber - beykent haber - bilişim haber - boomerang haber - çankırı haber - cnbc haber - cnn haber - dobra haber - doğuş gazetesi - dolunay haber - doruk haber - dünya haber merkezi - ermenistan haber - flash haber - fox haber - fox tv haber - fransa haber - gazete gündem - gaziantep haber - gaziantep haber - giresun haber - global bülten - gümüşhane haber - gümüşhane manşet/a> - gürcistan haber - haber28 haber - 365 haber - 365tv haber - haber60 haber - haber ajansı - haber aktif - best haber - birgün haber - objektif haber - haber özetleri - sizin haber - hakkari haber - hep haber - ığdır haber - ılgın haber - ingiltere haber - internet haber - iskenderun haber - istihbarat haber - kadının sesi haber - kanada haber - kanal24 haber - kanal7 haber - kanal a haber - kanal t haber - kapsam haber - karadeniz haber - karamürsel haber - kazakistan haber - kent haber - kıbrıs haber - kıbrıs tv haber - küçükçekmece haber - maçka haber - madtv haber - magazinpress haber - makedonia haber - malatya haber - megachannel haber - merkez ana haber - muş haber - olay tv haber - öncü haber - özbekistan haber - özgür haber - özlem haber - parti haber - pause haber - polis haber - samsun gazete haber - sandıklı haber - seçim haber - sendika haber - show haber - show tv haber - sivil haber - star tv haber - suriye haber - tatil haber - teşkilat haber - tokat gazete haber - trt1 haber - türkistan haber - tv5 haber - tvnet haber - ultra haber - ulusal bülten haber - ulusal kanal haber - vatan haber - uluslararası haber - yerel bülten haber - yeryüzü haber - zaman haber - adalet haber - adana gündem haber - alem haber - aliağa haber - amasya haber - anadolu manşet haber - ankara güncel haber - antalya haber - antep gazetesi haber - askeri haber - aydın haber - bağcılar haber - basın haber - beylikdüzü haber - beypazarı haber - beyşehir haber - bodrum haber - bomba haber - bozkır haber - cep haber - çeşme haber - denizli gündem haber - doğubeyazıt haber -elbistan haber - erzurum gündem haber - evrensel haber - evrim haber - gaziantep bülten haber - girişim haber - gölbaşı haber - 365 haber - 44 haber - 73 haber - 77 haber - aksiyon haber - arşiv haber - bir haber - channel haber - karadeniz haber - özet haber - port haber - sosyal haber - haber yazıyo - haber yelkeni - hemen haber - istanbul haber - istanbul son haber - kandıra haber - kars manşet haber - kayseri manşet haber - magazin tv haber - merzifon haber - nesil haber - news haber - onay haber - ordu manşet haber - şafak haber - samsun manşet haber - sarıyer haber - sarıyer son haber - sky haber - tarım haber - taşova haber - trabzon manşet haber - video haber - yükseliş haber - zafer haber - küre haber - haber - haber - anadolu haber - antakya haber - çarşamba haber - aksiyon haber - haber turu - ulusal haber - internet gazetesi haber - millet gazetesi haber" - moda haber -organik haber -smart haber -terme haber - zara haber
İnsanlığın Dünya’ya yeni mirası! İklim değişikliği 50 bin yıl sürecek
55 okunma

İnsanlığın Dünya’ya yeni mirası! İklim değişikliği 50 bin yıl sürecek

ABONE OL
21 Ocak 2024 01:36
İnsanlığın Dünya’ya yeni mirası! İklim değişikliği 50 bin yıl sürecek
0

BEĞENDİM

ABONE OL

2000 yılının Şubat ayında Paul Crutzen, Meksika’daki Uluslararası Jeosfer-Biyosfer Programı’nda konuşmak için kürsüye çıkmıştı. Ozon tabakası, nükleer bir kışın etkileri gibi dev problemler üzerinde çalışan Nobel ödülü sahibi ve dünyanın en çok atıf yapılan bilim insanlarından biri olan Crutzen konuşurken, insanlar onu can kulağıyla dinliyordu.

Onun türettiği Antroposen kelimesinin tutulması ve geniş ölçüde yayılması da şaşırtıcı değil. Yeni bir jeolojik çağ önerisi olan bu terim, sanayileşmiş insanlığın etkisiyle dönüşen bir Dünya’yı temsil ediyor.

YAKIN GELECEKTE DEĞİL AMA YÜZLERCE YIL ETKİSİ SÜRECEK

Populer Science Türkçe’ye göre tamamen yeni ve insan eseri olan jeolojik bir çağ fikri, BM’nin güncel iklim zirvesi COP28 bakımından iç karartıcı bir senaryo sunuyor. Bu ve diğer benzer konferanslarda verilen kararların etkisi sadece bizim ve çocuklarımızın değil belki de bütün insanlık yaşamının ötesinde hissedilecek.

Antroposen günümüzde yaygınlık kazansa da Crutzen bunu ilk dile getirdiğinde hala yeni bir öneriydi. Crutzen gezegenimizde bu yeni buluşunu destekleyen pek çok belirtiden bahsediyor: Muazzam büyüklükte orman kaybı, dünyanın en büyük nehirlerinde mantar gibi biten barajlar, denizlerde aşırı avlanma, gübre kullanımıyla altüst olan gezegenin nitrojen döngüsü, sera gazlarındaki hızlı yükseliş.

İklim değişikliğinde uyarı zilleri uzun süredir çalıyordu. Küresel ortalama yüzey sıcaklıkları 20’nci yüzyılın ortalarından beri hemen hemen yarım derece yükselmişti. Fakat yine de, buzul çağlarının buzullar arası dönemleri için normal değerler dahilindeydiler. Ortaya çıkan birçok problem arasında iklim, geleceğin meselesi gibiydi.

Yirmi yıldan biraz uzun bir süre sonra ise bu gelecek gelip çattı. 2022 itibariyle küresel sıcaklıklar yarım derece daha tırmandı ve son dokuz yıl, kayıtlar başladığından bu yana en sıcak yıllar oldu. 2023 ise iklim değişimi rekorlarının kırılmakla kalmayıp paramparça olduğu bir yıldı.

Eylül ayına geldiğimizde ise küresel ortalama sıcaklıklar, BM İklim Değişimi Konvansiyonu tarafından Paris anlaşmasıyla belirlenen güvenli ısınma sınırı 1,5°C’yi aşalı 38 gün olmuştu. Önceki yıllarda böyle şeyler nadir görülürken, 2000 öncesinde bu noktaya hiç gelinmemişti.

Sıcaklıklardaki bu yükselişler rekor kıran ısı dalgalarını, orman yangınlarını ve selleri beraberinde getirdi. Tüm bunlar, insanların diğer bölgesel eylemleriyle daha da kötü bir hale geldi. İklim, Antroposen Dünya’sında sahneyi kapmıştı.

Sıcaklıklarda neden böyle bir yükseliş görülüyor?

Sebeplerden biri de, fosil yakıtların insanların enerji kullanımındaki egemenliğini sürdürmeye devam etmesiyle sera gazlarında yaşanan amansız yükselişti. Crutzen Meksika’da konuşurken, atmosferdeki karbondioksit seviyeleri sanayi öncesi seviye olan 280 ppm’den (milyon başına parça) yaklaşık 370 ppm’ye gelmiş durumdaydı. Her yıl yaklaşık 2 ppm yükselen seviyeler, artık 420 ppm civarında.

Bir diğer sebep ise eski enerji santralleri ve sülfür yönünden zengin kirli yakıtların kademeli şekilde terk edilmesini sağlayan yeni düzenlemeler sayesinde ısınmanın, hem karada hem de denizde son birkaç yıldır görülen daha temiz havalardan kaynaklanıyor olması. Bu endüstriyel pus ortadan kalktıkça, Güneş’in enerjisi atmosferden daha fazla geçip karaya daha fazla ulaşıyor ve küresel ısınma tam güç devreye giriyor.

Bir başka sebep ise denizdeki buzların ilk olarak Kuzey Kuzey Kutup bölgesinde, son iki yıldır da Antarktika civarında ansızın erimesiyle, gezegenimizin bu ısı yansıtan aynalarının küçülmesi. Ayrıca iklim geri besleme döngülerinin de etkisini gösterdiği görülüyor. Atmosferdeki metan gazında 2006’dan beri meydana gelen yeni ve keskin bir yükseliş, ısınan bir dünyada tropik sulak alanlardaki çürüyen bitki örtüsünün artışından kaynaklanıyor gibi duruyor ki metan, karbondioksitten çok daha güçlü bir sera gazı.

Bu son ısınma adımı, halihazırda Dünya’yı yaklaşık 120.000 yıldır görülmemiş iklimsel ısınma seviyelerine, şimdikinden biraz daha sıcak olan son buzullar arası dönem düzeylerine çıkardı. Çeşitli geri besleme döngülerinin etkili olmasıyla, önümüzdeki yüzyıllarda bizi daha çok ısınma bekliyor.

Antarktika’nın buzlarında meydana gelen bu ısınmanın etkilerine yönelik yapılan yeni bir çalışmada, söz konusu ısınma dönemleri okyanuslara yayılıp kutuplardaki büyük buz katmanlarının altını oydukça, “politika yapıcıların önümüzdeki yüzyıllarda deniz seviyelerinde birkaç metrelik yükselişlere hazır olması gerektiği” aktarılıyor.

Karbondioksit salımlarının hızla azaltıldığı en iyimser senaryoda bile durum bu şekilde kalıyor. Fakat salımlar keskin biçimde yükselmeye ve iklim etkisini derinleştirmeye devam ediyor.

Bu durumun jeolojik bir ölçekte vuku bulduğunu görmek için Antroposen merceğinden bakmamız gerekiyor. Dünya’nın dönüşü ve yörüngesinde meydana gelen düzenli, binlerce yıllık değişimlerin hassas dengeli mekanizması, milyonlarca yıldır sıkı biçimde kontrol edilen sıcak ve soğuk örüntüler taşıyor.

Şimdiyse bu kontrol mekanizması, bir asırdan biraz daha fazla sürede atmosfere pompalanan bir trilyon ton karbondioksit ile birlikte devre dışı kaldı.

Dünya Sistemi boyunca görülen bu etkiler modellendiğinde, yeni ve aniden bozulan iklim örüntüsünün en az 50 bin yıl; muhtemelen çok daha uzun süre kalacağı görülüyor. Bu durum gezegenimizin temelden ve geri döndürülemez şekilde değişerek, tarihin derinliklerinde meydana gelen birtakım büyük iklim değişimi olaylarıyla kıyaslanabilecek hale geldiğini gösteren önemli bir işaret.

Peki fosil yakıt çıkarlarının bu denli güçlü şekilde temsil edildiği bu iklim toplantısı bir farklılık yaratacak mı? Karar faktörü, karbon salımlarının “net sıfır”a getirilip burada dengelenmesinin yalnızca çok önem taşıyan bir ilk adım olması.

İnsanlık için iklimin en uygun şekilde düzeltilmesi ve yaşamın bir bütün olarak serpilmesi için negatif salımlar; yani karbonun atmosferden ve okyanus sisteminden alınması ve yeniden yer altına konulması gerekiyor. Gelecek nesiller için tehlikede olan çok şey var.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
erzurum escortdedektifcasibomistanbul escortfixbetKurumsal Mail Hizmetimatadorbethukuk forumevden eve nakliyaterzurum escortŞehirler Arası Nakliyateşya depolamaşehirler arası nakliyatDeneme bonusu veren sitelerhabereşya depolamamersin escorterotik shopdeneme bonusuescort bayanwebmaster forumcasibomistanbul escortesenyurt escortbeylikdüzü escortümraniye escortyerli pornocasibomcasino siteleripubg mobile ucantalya havalimanı transferjojobetsfx escortdeneme bonusu veren sitelercasibom
deneme bonusu veren siteler genellikle platformda sunulan yeni oyunları keşfetmelerine yardımcı olur. Kullanıcılar, deneme bonusları sayesinde sürekli olarak güncellenen oyun kataloğunu inceleyebilir ve yeni favori oyunlarını bulabilirler.
Yasal bahis siteleri Türkiye'de Spor Toto Teşkilatı tarafından denetlenir. Bu siteler, güvenilir ve adil oyun sağlar. Yabancı bahis siteleri ise lisanslı olup, global çapta hizmet verir. Bahis siteleri, kullanıcıların spor etkinliklerine olan ilgisini artırır ve kazanç sağlar.
deneme bonusu